Marchnad Band Eang Awstria 2005

 

 

---

Gwlad yng nghanol Ewrop yw Awstria. Mae'n fynyddig gan mwyaf yn y de a'r gorllewin (yr Alpau) ac yn dir gwastad a llethrau braf yn y gogledd a'r dwyrain. Mae ei phoblogaeth o 5.4 miliwn yn byw mewn 2.5 miliwn o gartrefi, a cheir ynddi 126 o drigolion am bob cilometr sgwar

 

Yn 2004, ei GDP-y-pen oedd $36,244, y deuddegfed uchaf yn y byd yn ôl y Gronfa Ariannol Ryngwladol. Mae hynny'n cymharu â $69,737 yn Luxembourg, y GDP uchaf-y-pen yn y byd. Pedwaredd ar ddeg, â GDP o $35,548, oedd Prydain.

 

Mae'r rheolau ar y sector telathrebu yn Awstria wedi'u llacio ers 1998. Fe'i rheoleiddir gan Rundfunk und Telekom Regulierungs-GmbH (RTR-GmbH), a sefydlwyd gan Ddeddf Telathrebu Awstria ar 1 Ebrill 2001. 'Gweithredydd cydgyfeirio' yw'r RTR-GmbH ac mae'n gangen weithredol o awdurdod cyfathrebu Awstria, sef Kommunikationsbehörde Austria (KommAustria), a'r Telekom-Control-Commission (TKK).

 

Mae Llywodraeth Awstria wedi'i beirniadu droeon am beidio â bod â strategaeth band-eang genedlaethol, a phryder arbennig yw'r ffaith nad oes fawr o fand eang ar gael yn ardaloedd gwledig y wlad. Gan fod 7,000 o'r 17,245 o bentrefi gwledig yn Awstria heb fand eang ddechrau 2004, yn ôl y llywodraeth, cafodd y Weinyddiaeth Ffederal dros Gludiant, Arloesi a Thechnoleg (BMVIT) y dasg o gynyddu ymlediad band eang, ac ysgogi'r galw amdano.

 

Ym mis Mai 2003, cyhoeddodd BMVIT ganllaw o'r enw 'Menter Band Eang 2003' a amlinellai'r cynllun i ddarparu isadeiledd band-eang bron i'r wlad i gyd erbyn diwedd 2007. Ei darged swyddogol oedd cynyddu argaeledd band eang, o 80% o gartrefi yn 2004 i 98% o gartrefi, erbyn 2007. Nod BMVIT yw cyflawni hynny drwy roi cymorth uniongyrchol i ddarparu isadeiledd band eang, a hynny yn yr ardaloedd gwledig gan mwyaf. Yn wreiddiol, penderfynodd y llywodraeth y byddai'n darparu EUR10 miliwn at y diben hwnnw, ond yn ddiweddarach fe ddyblodd hi'r ffigur. Bwriedir i daleithiau ffederal Awstria gyfrannu symiau cyfatebol at y cyllid hwnnw.

 

I ysgogi'r manteisio ar wasanaethau band eang, cynigiwyd cymhorthdal treth o Fai 2003 tan ddiwedd 2004 i gysylltiadau tro-cyntaf â gwasanaethau band eang. Yr oedd modd i'r defnyddwyr hawlio lwfans treth o hyd at EUR50 ar gyfer gosod a gweithredu band eang, ynghyd â hyd at EUR40 pellach tuag at y taliad misol cyntaf.

 

Nid yw'r prif weithredydd telathrebu, Telekom Austria, ond wedi'i breifateiddio'n rhannol; mae Gweriniaeth Awstria'n berchen ar gyfran o 30.2% o'r cwmni drwy'r cwmni daliannol ÖIAG. Gwerthodd cyfranddaliwr mawr arall, Telecom Italia, ei gyfran o 14.8% o Telekom Austria ym mis Ionawr 2004.

 

Yn ôlyr Undeb Telathrebu Rhyngwladol (yr ITU), yr oedd gan Awstria dros 6Mbps am bob un o'i thrigolion yn 2004. Dyna'r lled band unfed ar ddeg mwyaf am bob pen o'r boblogaeth. Denmarc oedd â'r mwyaf, sef rhyw 35Mbps y pen, a Phrydain oedd â'r lled band pedwerydd uchaf, sef rhyw 13Mbps y pen.

 

O ran defnyddio TGCh, mae'r ffigurau diweddaraf sydd ar gael oddi wrth yr OECD yn dangos bod cyfrifiadur personol yn 59% o'r cartrefi yn Awstria yn 2004, a bod gan 45% o'r holl gartrefi fynediad i'r rhyngrwyd. Mae'r ffigurau hynny'n unol â chyfartaledd yr OECD. (ffigur 1)

 

 

 

 

Ddiwedd Mehefin 2005, cyfrifwyd bod rhyw 1.2 miliwn o linellau band-eang yn Awstria, sef twf o ryw 200,000 o gysylltiadau, neu 23.8%, dros hanner cyntaf 2005. (ffigur 2)

 

 

 

 

 

Mae'r twf hwnnw yn y farchnad yn cymharu'n ffafriol â'r twf o 15.2% a gafwyd ledled yr OECD a'r twf o 16% ledled y byd yn ystod yr un cyfnod, ac yn dangos bod gan Awstria beth ffordd i fynd eto cyn i fand eang gyrraedd pob rhan o'r farchnad. (ffigur 6)

 

 

 

 

 

Mae'r ffigurau a gyhoeddwyd yn gosod Awstria yn y pymthegfed safle yn yr OECD o ran treiddiad band eang am bob pen o'r boblogaeth gan fod y manteisio arno'n 12.5% ym mis Mehefin 2005. Mae hynny ychydig bach ar y blaen i'r ffigurau ar gyfer yr OECD cyfan lle cafwyd treiddiad, ar gyfartaledd, o 11.8% o'r boblogaeth. Gan yr Iseldiroedd, sydd â threiddiad band-eang o 22.5% o'r boblogaeth, y mae'r lefelau uchaf yn Ewrop, a chan Dde Korea y mae'r treiddiad uchaf yn y byd, sef 25.5% o'r boblogaeth. (ffigur 4)

 

 

 

 

 

Mae treiddiad band eang i 31% o gartrefi ym mis Mehefin 2005 yn gosod Awstria y tu allan i'r deg gwlad uchaf yn y byd. Mae'r ffigur hwnnw'n is o lawer na'r ffigur am dreiddiad i gartrefi yn Ne Korea, yr uchaf yn y byd, sef rhyw 81% o gartrefi ar y pryd. Yn yr Iseldiroedd y ceir y treiddiad uchaf i gartrefi yn Ewrop, sef 50%. Mae hyn yn dangos bod Awstria ymhell ar ôl y gwledydd mwyaf blaenllaw o ran treiddiad band eang. (ffigur 5)

 

 

 

 

O ran y farchnad fusnes, mae rhyw 100,000 o fusnesau yn Awstria, a mentrau bach a chanolig eu maint yw 98%, o leiaf, ohonynt. Mae'r ffigurau diweddaraf yn 2004 yn dangos bod mynediad i'r rhyngrwyd gan 94% o'r holl fentrau a oedd â 10 a rhagor o weithwyr amser-llawn. Mae'r ffigurau hefyd yn dangos bod 55% o'r holl fentrau a oedd â 10 a rhagor o weithwyr amser-llawn yn defnyddio cysylltiad band eang. Mae'r ffigurau hynny'n unol â chyfartaledd yr OECD. (ffigur 7)

 

 

 

O ran cyrhaeddiad isadeiledd band eang, mae Telekom Austria wedi honni i'w wasanaethau DSL fod ar gael i 87% o'r holl gartrefi yn Awstria ym mis Medi 2005. Mae'n honni hefyd y bydd cyrhaeddiad wedi cyrraedd 90% erbyn diwedd 2005. Yn y cyfamser, mae isadeiledd cebl yn mynd heibio i ryw 50% o'r holl gartrefi yn Awstria, ond nid yw'n glir faint o'r llinellau sydd wedi'u huwchraddio i gymryd modem cebl. Yn y prif drefi a dinasoedd, yn bennaf, y mae'r rhwydweithiau cebl. (ffigur 8)

 

 

 

 

Y dechnoleg drechaf ym Mehefin 2005 oedd DSL, gan ei bod yn cyfrif am ryw 57% o'r holl gysylltiadau band-eang; yr oedd cebl yn cyfrif am 42% o'r holl gysylltiadau. Mae DSL yn tra-arglwyddiaethu fwy a mwy gan iddi ddangos cynnydd o 27% dros hanner cyntaf 2005 o'i gymharu â'r twf o 15% o gysylltiadau cebl. (ffigur 9)

 

 

 

 

O ran technolegau eraill, mae FTTx ar gael yn y brifddinas, Vienna, drwy rwydwaith cyfleustod mwyaf Awstria, Weinstrom. Yn ystod Chwefror 2004, cafwyd gwybod bod dinas Vienna wrthi'n cynnal astudiaeth o'i 'dyfodol o ran band eang'. Yr oedd hynny'n cynnwys y posibilrwydd o ddefnyddio isadeiledd ffibr i ddarparu gwasanaethau band-eang a theledu i bob cartref yn y ddinas. Nid yw canlyniadau'r astudiaeth honno'n hysbys hyd yn hyn.

 

At hynny, cafodd rhwydwaith band-eang diwifr cyntaf Awstria ei lansio yn ystod Medi 2005 gan ddefnyddio technoleg sy'n seiliedig ar safon WiMAX. Mae disgwyl i'r cwmni sy'n gyfrifol am y rhwydwaith hwnnw, WiMAX Telecom, raddol ledu'r gwasanaeth i rannau eraill o'r wlad ac, yn arbennig, i'r ardaloedd gwledig sy'n dal i ddioddef o ddiffyg cyrhaeddiad band eang. I'r llywodraeth, mae FWA yn dechnoleg y gellir ei defnyddio i estyn cyrhaeddiad band eang yn yr ardaloedd gwledig hynny yn Awstria lle nad yw DSL wedi'i rhoi ar waith.

 

Yn ystod 2004 fe lansiodd Linz AG wasanaeth band eang gan ddefnyddio technoleg llinell bŵer, a honnodd y cwmni fod 3,400 o ddefnyddwyr ohoni ym mis Rhagfyr 2004.

 

Am fod y sector cebl yn eithaf mawr (mae dros 80 o weithredwyr cebl, a'r mwyafrif ohonynt yn gweithredu rhwydweithiau rhanbarthol bach) ac am fod rhagor o gystadlu o du gweithredwyr LLU, cyfran gymharol fach o'r holl farchnad gyfanwerthu sydd gan y prif weithredydd, Telekom Austria, sef 49% o'r holl gysylltiadau ym Mehefin 2005. Dyma un o'r cyfrannau isaf yng Ngorllewin Ewrop o'r farchnad gan brif weithredydd. Cymharol isel yw cyfran Telekom Austria o'r farchnad fân-werthu, sef 39%. (ffigur 11)

 

 

Y chwaraewr band-eang ail fwyaf, a'r gweithredydd cebl mwyaf o lawer, yw UPC Telekabel. Ym Mehefin 2005 yr oedd ganddo gyfran o 25% o'r holl farchnad fân-werthu. Mae UPC yn gobeithio cynnig gwasanaethau cyflymach, treialu gwasanaethau â chyflymderau hyd at 30Mbps dros gebl rhwng Ebrill a Gorffennaf 2005, ac ymestyn FTTx mewn detholiad o ardaloedd. Bydd y symudiadau hyn i gynnig cyflymderau uwch yn helpu UPC i gynnig gwasanaeth bwndeledig. Yn ogystal â chynnig bwndeli chwarae-triphlyg, mae UPC hefyd yn cynnig gwasanaethau ffôn sefydlog-symudol a band eang gyda bwndel ffôn symudol. Mae UPC wedi gwahaniaethu ei gynhyrchion, yn bennaf drwy gynnig gwasanaethau cyfradd-sefydlog, tra bo'i brif gystadleuwyr wedi canolbwyntio ar ddarparu gwasanaethau sy'n seiliedig ar gyfaint.

 

Cyflwynodd Awstria ddadfwndelu dolenni lleol ym mis Mehefin 2000. Serch ei gyflwyno'n gynnar, mae gan LLU gyfran lai o'r farchnad DSL nag mewn llawer gwlad arall yng Ngorllewin Ewrop. Cyfrifodd Analysys Research fod 97,119 o ddolenni lleol, sef 14% o'r farchnad DSL, wedi'u dadfwndelu erbyn diwedd Mehefin 2005. (ffigur 10)

 

 

 

 

Y mwyaf o'r gweithredwyr LLU yw Tele2UTA, a ffurfiwyd drwy i Tele2 brynu UTA Telekom ym mis Hydref 2004. Yr oedd ganddo gyfran o 3.5% o'r holl farchnad band-eang ym mis Mehefin 2005. Mae Tele2UTA wedi dweud y bydd yn buddsoddi EUR9 miliwn i estyn ei gyrhaeddiad LLU i ryw 50% o'r boblogaeth.

 

Gan fod band eang ar gael ledled y prif ddinasoedd, mae'r gweithredwyr wedi dechrau symud eu canolbwynt yn y meysydd hyn i ddarparu gwasanaethau newydd ac amrywiol.

 

Er enghraifft, mae gan inode gynnig sefydlog-symudol ar y cyd â'r gweithredydd ffonau symudol Hutchinson/3. Mae darparwr y gwasanaeth hefyd yn cynnig amrywiaeth o wasanaethau SDSL. Mae rhai o'r rheiny'n cynnig cyflymderau cysylltu uchel iawn, gan gynnwys gwasanaeth 18.4Mbps sy'n defnyddio aml-barau o gopr. Disgwylir i inode lansio gwasanaeth IPTV yn ystod 2006 yn sgil graddol gyflwyno'r rhwydwaith ADSL2+.

 

Y gweithredwyr eraill sydd wrthi'n cynyddu eu cyfran o'r sector LLU, yn enwedig yn y farchnad fusnes, yw Colt, eTel ac EUnet.

 

O ran cynnwys, fe lansiodd Telekom Austria wasanaeth VoD ganol 2003, ac fe gyhoeddodd ym Mehefin 2005 y byddai'n lansio gwasanaeth IPTV yn ddiweddarach yn y flwyddyn. Mae Telekom Austria hefyd wedi cyhoeddi y caiff gwasanaeth llais band-eang ei lansio fel rhan o gynnig chwarae-triphlyg, a'i fod yn bwriadu cynnig gwasanaethau llais band-eang i gwsmeriaid y gweithredwyr cebl.

 

O ran y math o wasanaeth, aeth Telekom Austria ati ym Medi 2002 i gyflwyno cynhyrchion sy'n seiliedig ar amser a chyfaint, gan arwain proses o ymwrthod â chysylltiadau na fesurir mohonynt. Yn 2005, mae'r mwyafrif o'r tanysgrifiadau'n seiliedig ar gyfaint, a hynny er bod tanysgrifiadau na fesurir mohonynt ar gael yn y farchnad.

 

O ran prisiau, cost y pecynnau band eang 'cenhedlaeth-gyntaf' sylfaenol yw rhyw EUR30-40 y mis yn Awstria, pris sydd ychydig bach yn ddrutach nag mewn llawer marchnad arall yng Ngorllewin Ewrop. Cost gwasanaethau tebyg ym Mhrydain a Ffrainc, lle mae'r GDP-y-pen a'r lefelau treiddio'n debyg i'r rhai a geir yn Awstria, yw rhyw EUR25-30 y mis.

 

Gan nad yw'r ddau chwaraewr DSL mwyaf yn cynnig gwasanaethau band eang 'ail-genhedlaeth' ar hyn o bryd, prin yw argaeledd y gwasanaethau hynny ac nid oes fawr o gystadleuaeth yn y maes. Cost gwasanaeth 4Mbps yw EUR50-60 y mis tra bo cysylltiad 10-16Mbps yn costio rhyw EUR70-90. Mae'r prisiau hyn gryn dipyn yn ddrutach na chost gwasanaethau band eang 'ail-genhedlaeth' yn Ffrainc a Phrydain. Yno, maent fel rheol yn costio rhyw EUR30-40 y mis, ond gallant gostio cyn lleied ag EUR14.90 mewn rhai rhannau o Ffrainc.

 

I gloi, mae daearyddiaeth fynyddig Awstria wedi creu rhwystr ar ffordd cyflwyno isadeiledd band eang ledled y wlad. Er arafed ymateb y llywodraeth, mae ei strategaeth band-eang yn helpu i gynyddu ymlediad band eang drwy ddarparu cyllid ar gyfer isadeiledd mewn ardaloedd gwledig.

 

Yn 2005, mae marchnad band-eang Awstria'n fwyfwy cystadleuol wrth i amrywiaeth o gyflenwyr gynnig mwy a mwy o wahanol wasanaethau dros amrywiaeth o dechnolegau.

 

Eto i gyd, mae'r ffigurau cyfartalog am dreiddiad, a'r twf mawr, yn dangos bod y farchnad band eang ymhell o gyrraedd pob rhan o'r wlad ac ymhell o gyrraedd lefelau tele-ddwysedd (cyfrifodd Analysys Research fod 56 o linellau am bob 100 o bobl yn Awstria yn 2004).

 

O ganlyniad, y disgwyl yw i'r farchnad band-eang ddal i dyfu yn sgil cyflwyno gwasanaethau sy'n cynnig mwy a mwy o led band a darparu tanysgrifiadau sefydlog-symudol cydgyfeiriedig a chynigion gwasanaeth chwarae-triphlyg.

 

---

Band eang

Awstria

WiMAX

LLU

Adroddiad ar y wlad

Marchnad

Ewrop

 

---